Restauracja, kawiarnia czy niewielki punkt gastronomiczny mogą codziennie generować sprzedaż, a mimo to potrzebować dodatkowego kapitału. Powód jest prosty: w gastronomii pieniądze cały czas krążą między zakupem produktów, wynagrodzeniami, czynszem, mediami i bieżącymi wydatkami.
Do tego dochodzą większe inwestycje. Remont lokalu, profesjonalny piec, chłodnia, ekspres do kawy, wyposażenie kuchni czy przygotowanie drugiego punktu mogą wymagać znacznie większego wydatku niż firma chce jednorazowo pokryć z własnej gotówki.
Dlatego finansowanie gastronomii może być potrzebne na różnych etapach działalności – od otwarcia lokalu, przez utrzymanie płynności, aż po inwestycje i rozwój.
Na co potrzebne jest finansowanie w gastronomii?
Potrzeby finansowe zależą przede wszystkim od tego, na jakim etapie znajduje się biznes.
Osoba otwierająca pierwszą restaurację będzie potrzebowała pieniędzy na przygotowanie lokalu i rozpoczęcie działalności. Właściciel działającej kawiarni może szukać środków na nowy ekspres albo remont. Z kolei firma, która ma już kilka punktów, może potrzebować kapitału na kolejny lokal.
Najczęstsze cele finansowania gastronomii to:
- otwarcie restauracji, kawiarni lub punktu gastronomicznego;
- remont i adaptacja lokalu;
- zakup wyposażenia kuchni i sali;
- zakup urządzeń gastronomicznych;
- pierwsze zatowarowanie;
- finansowanie bieżących zakupów;
- utrzymanie płynności w słabszym okresie;
- wymiana zużytego sprzętu;
- zakup samochodu do dostaw;
- rozwój cateringu lub sprzedaży z dostawą;
- modernizacja istniejącego lokalu;
- otwarcie kolejnego punktu.
W praktyce potrzeby te często się łączą. Przedsiębiorca może na przykład finansować remont i wyposażenie lokalu, jednocześnie zachowując własną gotówkę jako zabezpieczenie na pierwsze miesiące działalności.
Jakie wyzwania finansowe są typowe dla gastronomii?
Gastronomia ma kilka cech, które warto uwzględnić przy planowaniu finansowania. Przede wszystkim przychody nie są równomierne. Piątkowy wieczór może wyglądać zupełnie inaczej niż poniedziałkowe popołudnie. W kawiarni ruch może zależeć od pogody, lokalizacji i sezonu. Punkt gastronomiczny działający w miejscowości turystycznej może mieć bardzo mocne lato i znacznie słabszy listopad.
Koszty również potrafią się zmieniać. Ceny produktów spożywczych nie są stałe, a rachunki za energię czy koszty pracy mogą znacząco wpływać na miesięczny wynik.
Jest też druga strona problemu: zepsuty sprzęt gastronomiczny nie może po prostu poczekać na lepszy moment. Jeśli nie działa piec, chłodziarka, zmywarka czy ekspres do kawy, właściciel często musi zareagować od razu.
Dlatego w gastronomii ważne jest nie tylko to, ile firma zarabia w skali roku, ale również kiedy pieniądze wpływają i kiedy trzeba je wydać. To właśnie dlatego finansowanie może pełnić kilka różnych funkcji.
Finansowanie otwarcia restauracji, kawiarni lub punktu gastronomicznego
Uruchomienie lokalu wiąże się z wydatkami jeszcze przed pierwszą sprzedażą.
W zależności od rodzaju działalności budżet może obejmować:
- kaucję i pierwsze czynsze;
- remont i adaptację lokalu;
- instalacje elektryczne, wodne i wentylacyjne;
- wyposażenie kuchni;
- urządzenia chłodnicze;
- piec, grill, frytownicę lub inne urządzenia;
- meble i wyposażenie sali;
- kasę fiskalną i system POS;
- szyld i oznakowanie;
- pierwsze zatowarowanie;
- opakowania;
- przygotowanie lokalu do odbiorów i rozpoczęcia działalności;
- koszty rekrutacji i wdrożenia pracowników;
- działania marketingowe przed otwarciem.
Warto przy tym rozdzielić dwie rzeczy: koszt uruchomienia lokalu oraz kapitał potrzebny do prowadzenia działalności po otwarciu.
To jeden z ważniejszych elementów planowania finansowego. Jeżeli cały dostępny budżet zostanie przeznaczony na remont i wyposażenie, może zabraknąć pieniędzy na pierwsze zakupy, wynagrodzenia czy rachunki. Nowy lokal potrzebuje czasu, żeby dojść do zakładanego poziomu sprzedaży.
Dlatego planując finansowanie restauracji, warto policzyć nie tylko koszt samego otwarcia, ale również zapotrzebowanie na gotówkę w pierwszych miesiącach działalności.
Finansowanie wyposażenia gastronomicznego
Wyposażenie kuchni jest jednym z największych wydatków przy otwieraniu i modernizacji lokalu.
W zależności od profilu działalności mogą być potrzebne między innymi:
- piece;
- grille;
- frytownice;
- płyty grzewcze;
- okapy;
- lodówki i zamrażarki;
- stoły chłodnicze;
- zmywarki gastronomiczne;
- ekspresy do kawy;
- urządzenia do przygotowywania żywności;
- wyposażenie baru.
Nie zawsze opłaca się finansować taki zakup z bieżącej gotówki.
Przykładowo restauracja może mieć dobry miesiąc i wygenerować nadwyżkę, ale jednocześnie potrzebować tej gotówki na zatowarowanie i wynagrodzenia w kolejnym miesiącu. Jednorazowy zakup drogiego urządzenia może więc niepotrzebnie zmniejszyć poduszkę finansową firmy.
Przy większych inwestycjach warto porównać możliwość zakupu za gotówkę z finansowaniem inwestycji lub leasingiem – zależnie od rodzaju sprzętu i dostępnej oferty.
Finansowanie bieżącej działalności gastronomicznej
Drugim ważnym obszarem jest kapitał obrotowy. Restauracja musi regularnie kupować produkty, opakowania i środki potrzebne do działania. Jednocześnie płaci pracownikom, czynsz, media, podatki i inne rachunki. Sprzedaż może natomiast zmieniać się z tygodnia na tydzień.
Przykładowo lokal może mieć bardzo dobry weekend, a następnie kilka słabszych dni. W skali roku działalność może być rentowna, ale w konkretnym momencie firma może potrzebować dodatkowej gotówki.
Podobnie wygląda sytuacja przed sezonem. Właściciel może zwiększyć zapasy, zatrudnić dodatkowe osoby lub przygotować lokal do większego ruchu, zanim wyższe przychody rzeczywiście się pojawią.
Finansowanie obrotowe może wtedy służyć jako narzędzie do zarządzania płynnością, a nie jako sposób na finansowanie strat.
To istotne rozróżnienie. Jeżeli biznes jest rentowny, ale przepływy pieniężne są nierówne, dodatkowy kapitał może pomóc przejść przez okres zwiększonych wydatków. Jeżeli natomiast działalność stale generuje stratę, samo finansowanie nie rozwiąże problemu modelu biznesowego.
Sezonowość a finansowanie restauracji
Sezonowość jest jednym z elementów, które trzeba uwzględnić przy planowaniu finansowania gastronomii. Nie każdy lokal ma taki sam sezon.
Restauracja w centrum dużego miasta może odczuwać wakacyjny spadek liczby klientów pracujących w biurach. Kawiarnia przy uczelni może mieć zupełnie inny rytm sprzedaży w czasie wakacji. Lokal w miejscowości turystycznej może z kolei osiągać największą sprzedaż latem. Do tego dochodzi pogoda i dzień tygodnia.
Właściciel dobrze zna sytuację, kiedy w piątek wieczorem lokal jest pełny, a kilka dni później trzeba opłacić dostawców, wynagrodzenia i czynsz mimo znacznie niższego obrotu.
Dlatego przy wyborze finansowania warto sprawdzić, jak rata lub inne obciążenie wpłynie na firmę w najsłabszych miesiącach, a nie tylko wtedy, gdy sprzedaż jest najwyższa.
Jakie finansowanie może być odpowiednie dla gastronomii?
Nie ma jednego rozwiązania odpowiedniego dla każdej restauracji czy kawiarni. Rodzaj finansowania powinien zależeć przede wszystkim od celu i okresu, przez jaki firma będzie korzystać z pieniędzy.
Finansowanie inwestycyjne
Może być wykorzystywane przy większych wydatkach, takich jak remont, modernizacja lokalu, rozbudowa kuchni czy inne inwestycje związane z rozwojem firmy. Zamiast przeznaczać całą gotówkę na inwestycję, przedsiębiorca może rozłożyć jej koszt w czasie.
Leasing
Leasing może być rozwiązaniem przy finansowaniu samochodu lub – zależnie od dostępnej oferty – określonych urządzeń i wyposażenia. Dla gastronomii może mieć znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy przedsiębiorca chce zachować część własnej gotówki na bieżące funkcjonowanie firmy.
Finansowanie obrotowe
Służy przede wszystkim finansowaniu bieżących potrzeb przedsiębiorstwa. Może być przydatne w okresach zwiększonych zakupów, sezonowych wahań sprzedaży albo wtedy, gdy firma potrzebuje dodatkowej płynności.
Finansowanie krótkoterminowych wydatków
Czasami potrzeba finansowania pojawia się nagle. Awaria pieca w restauracji, uszkodzona chłodziarka w punkcie gastronomicznym czy konieczność wymiany ekspresu w kawiarni mogą oznaczać koszt, którego przedsiębiorca nie planował w budżecie. W takiej sytuacji znaczenie ma nie tylko koszt finansowania, ale również szybkość uzyskania środków.
Jak wybrać finansowanie dla restauracji lub kawiarni?
Przedsiębiorca powinien zacząć od określenia celu. Innego rozwiązania będzie potrzebował właściciel lokalu, który chce kupić nowy piec za kilka miesięcy, a innego firma, która potrzebuje dodatkowej gotówki na bieżące zakupy.
Przy porównywaniu ofert warto sprawdzić:
- całkowity koszt finansowania;
- wysokość miesięcznego obciążenia;
- okres finansowania;
- wymagany wkład własny;
- wymagane zabezpieczenia;
- możliwość wcześniejszej spłaty;
- dodatkowe opłaty i prowizje;
- warunki dostępne dla nowych i działających firm;
- wpływ spłaty na płynność w słabszych miesiącach.
Nie warto patrzeć wyłącznie na wysokość raty. Niska miesięczna rata może oznaczać dłuższy okres finansowania i wyższy całkowity koszt. Z drugiej strony zbyt wysokie miesięczne obciążenie może ograniczyć możliwość finansowania bieżącej działalności. Najważniejsze jest dopasowanie finansowania do tego, jak naprawdę działa firma.
Ile finansowania potrzebuje restauracja?
Nie ma jednej uniwersalnej kwoty. Budżet małej kawiarni będzie wyglądał inaczej niż restauracji z dużą kuchnią i salą dla kilkudziesięciu osób. Jeszcze inaczej będzie wyglądał budżet niewielkiego punktu gastronomicznego czy food trucka.
Dobrym początkiem jest rozpisanie wydatków w kilku grupach:
Następnie warto sprawdzić, które wydatki muszą zostać pokryte od razu, a które można rozłożyć w czasie.
Jak przygotować się do finansowania gastronomii?
W przypadku działającej firmy warto przygotować podstawowe informacje o jej sytuacji finansowej.
Przydatne będą przede wszystkim:
- przychody z ostatnich miesięcy;
- miesięczne koszty;
- sezonowość sprzedaży;
- obecne zobowiązania;
- wysokość planowanej inwestycji;
- planowany wkład własny;
- przewidywany wpływ inwestycji na sprzedaż lub koszty;
- prognoza przepływów pieniężnych.
Przy nowym biznesie szczególnego znaczenia nabiera dobrze przygotowany budżet.
Warto założyć nie tylko scenariusz, w którym lokal szybko osiąga zakładany obrót. Dobry plan powinien uwzględniać również późniejsze osiągnięcie docelowej sprzedaży, wzrost cen produktów czy kilka słabszych tygodni.
Finansowanie gastronomii a rozwój firmy
Finansowanie może być potrzebne nie tylko wtedy, gdy firmie brakuje gotówki. Może również pomóc w wykorzystaniu okazji do rozwoju. Restauracja może potrzebować większej kuchni, gdy liczba zamówień stale rośnie. Kawiarnia może zdecydować się na drugi ekspres i dodatkowe stanowisko. Punkt gastronomiczny może rozszerzyć sprzedaż o dostawy. Właściciel działającego lokalu może znaleźć atrakcyjną lokalizację na drugi punkt.
W takich przypadkach finansowanie może pozwolić przeprowadzić inwestycję bez angażowania całej gotówki zgromadzonej przez firmę. Przedsiębiorca powinien jednak policzyć, jaki efekt ma przynieść inwestycja. Jeżeli nowy sprzęt zwiększy możliwości produkcyjne, warto oszacować, ile dodatkowej sprzedaży może wygenerować. Jeśli remont ma przyciągnąć więcej klientów, warto zastanowić się, jak długo będzie trwało odzyskanie poniesionego wydatku.
Co sprawdzić przed zaciągnięciem finansowania?
Przed podjęciem decyzji warto odpowiedzieć sobie na kilka podstawowych pytań:
- Na co dokładnie potrzebuję pieniędzy?
- Czy finansuję inwestycję, bieżącą działalność czy przejściowy niedobór gotówki?
- Kiedy wydatek zacznie przynosić dodatkowy przychód lub oszczędność?
- Jak będzie wyglądała spłata w słabszym miesiącu?
- Ile gotówki pozostanie firmie po sfinansowaniu inwestycji?
- Co się stanie, jeśli sprzedaż będzie niższa od zakładanej?
- Jaki jest całkowity koszt finansowania?
Szczególnie ważne jest ostatnie pytanie dotyczące płynności. Jeżeli firma regularnie zarabia, ale ma nierówne wpływy i wydatki, finansowanie może pomóc lepiej rozłożyć obciążenie w czasie. Jeśli natomiast biznes trwale generuje stratę, kolejne zobowiązanie może tylko odsunąć problem.
Finansowanie gastronomii – najważniejsze informacje
Gastronomia potrzebuje finansowania na różnych etapach działalności. Przy otwieraniu lokalu pieniądze są potrzebne na remont, wyposażenie, pierwsze zatowarowanie i rozpoczęcie działalności. Działająca restauracja, kawiarnia lub punkt gastronomiczny może potrzebować dodatkowego kapitału na bieżące zakupy, wymianę sprzętu, modernizację albo rozwój.
Przy wyborze rozwiązania warto uwzględnić specyfikę branży: sezonowość, zmienne ceny produktów, wysokie koszty stałe, nieregularne przychody i kosztowne wyposażenie.
Najważniejsze jest dopasowanie finansowania do konkretnego celu oraz możliwości firmy. Rata powinna być możliwa do udźwignięcia również w słabszym miesiącu, a koszt finansowania powinien mieć uzasadnienie w planowanej inwestycji lub potrzebie utrzymania płynności.
Dobrze dobrane finansowanie nie zastępuje rentownego modelu biznesowego. Może jednak pomóc restauracji, kawiarni czy punktowi gastronomicznemu zachować gotówkę na bieżące potrzeby, przeprowadzić potrzebną inwestycję albo wykorzystać moment, w którym firma jest gotowa na kolejny etap rozwoju.