W ostatnich tygodniach znów głośno o decyzjach Rady Polityki Pieniężnej – tym razem o obniżce stóp procentowych. Temat wraca jak bumerang, bo każda taka decyzja wpływa na nas wszystkich: kredytobiorców, oszczędzających, a nawet tych, którzy dopiero planują zakup mieszkania. Warto więc zrozumieć, dlaczego kilka liczb ustalanych przez RPP potrafi zmienić wysokość naszej raty kredytu – czasem o kilkaset złotych miesięcznie.
Stopy procentowe = cena pieniądza
Najprościej mówiąc, stopy procentowe to cena, jaką płacą banki komercyjne za możliwość pożyczenia pieniędzy z banku centralnego. Kiedy Rada Polityki Pieniężnej je podnosi, pożyczanie staje się droższe (bo banki mają droższy pieniądz) – rosną raty kredytów, ale też więcej zarabiamy na lokatach. Kiedy obniża, sytuacja jest odwrotna – kredyty tanieją a raty spadają.
Decyzje RPP mają realny wpływ na domowy budżet – nie tylko dla ekonomistów, ale dla każdego z nas.
WIBOR i marża – duet, który decyduje o racie
Na oprocentowanie kredytu składają się dwa elementy – WIBOR i marża banku. Wyobraź sobie, że bank to sklep. Zanim sprzeda Ci kredyt, musi sam „kupić” pieniądze na rynku finansowym. Cena, po której banki pożyczają sobie nawzajem pieniądze, to właśnie WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate). Marża z kolei to stały element, ustalany indywidualnie przez bank przy podpisaniu umowy.
Jeśli więc WIBOR wzrośnie, to bank płaci więcej za „towar” (czyli pieniądze), a Ty – jako klient – widzisz to w swojej racie.
Przykład: Jeśli WIBOR wynosi 5%, a marża banku to 2%, całkowite oprocentowanie kredytu wynosi 7%. Kiedy RPP obniży stopy, WIBOR spada – a wraz z nim rata Twojego kredytu.
Tip: Banki aktualizują wskaźnik WIBOR zazwyczaj raz na 3 lub 6 miesięcy. Dlatego zmiany w racie możesz zauważyć dopiero po tym czasie.
Z czego składa się rata kredytu?
Każda miesięczna rata ma dwa składniki:
- kapitałowy – spłacasz to, co faktycznie pożyczyłeś,
- odsetkowy – płacisz za możliwość korzystania z pieniędzy banku.
Na początku spłaty dominują odsetki, bo masz pożyczoną dużą kwotę pieniędzy. Z czasem wraz ze spadkiem kwoty zadłużenia coraz większą część raty stanowi kapitał. Gdy stopy procentowe spadają – maleje część odsetkowa, więc rata staje się lżejsza.
Tip: Banki w swojej ofercie mają także kredyty z oprocentowaniem okresowo stałym, najczęściej przez 5 lat. Wtedy rata kredytu nie zmienia się w tym okresie.
Czy warto rozważyć kredyt ze stałą stopą procentową?
Odpowiedź na to pytanie zależy od tego, czy lubisz hazard. Okresowo stałe oprocentowanie daje Ci możliwość w pełni zaplanowania kosztu Twojego kredytu na najbliższe przynajmniej 5 lat. Niezależnie od tego, co wydarzy się na rynku, możesz bezpiecznie przewidzieć koszt Twojego zobowiązania. W wypadku oprocentowania zmiennego możesz zarobić lub też stracić na decyzjach RPP i wynikających z tego zmian WIBOR-u.
Tip: Kredyty ze stałym oprocentowaniem nie mają kosztu wcześniejszej spłaty zobowiązania. Dzięki temu przy poprawie sytuacji rynkowej można przenieść swój kredyt do innego banku na lepszych warunkach.
Więcej ciekawych informacji związanych z rynkiem kredytów hipotecznych i nieruchomości znajdziesz w naszym magazynie wydawanym razem z Metrohouse.