Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy (RKM) to rozwiązanie, które może ułatwić zakup lub budowę własnego mieszkania albo domu osobom, które mają zdolność kredytową, ale nie zgromadziły wystarczającego wkładu własnego. Dzięki gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) brakująca część wkładu własnego może zostać objęta gwarancją.
Jeśli zastanawiasz się, czy możesz skorzystać z RKM w 2026 roku, warto poznać najważniejsze zasady programu jeszcze przed złożeniem wniosku. W tym artykule wyjaśniamy jak działa gwarancja BGK, kto może ubiegać się o kredyt, jakie warunki musi spełniać nieruchomość, czym są limity ceny za 1 m² oraz na czym polega spłata rodzinna.
Czym jest Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy i jak działa gwarancja BGK
RKM jest kredytem hipotecznym w złotych polskich, udzielany przez banki komercyjne współpracujące z Bankiem Gospodarstwa Krajowego na podstawie ustawy z dnia 1 października 2021 r. o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2% (Dz.U. 2023 poz. 859). Ustawodawca stworzył ten program z myślą o dwóch grupach: osobach kupujących pierwsze mieszkanie oraz rodzinach z dziećmi, które chcą poprawić swoje warunki mieszkaniowe. Chodzi o to, żeby brak oszczędności na wkład własny nie był przeszkodą nie do pokonania dla kogoś, kto ma stabilne dochody i zdolność kredytową.
Kluczowe jest jedno rozróżnienie, które warto zapamiętać od razu: gwarancja BGK zastępuje brakujący wkład własny, ale nie jest dopłatą do kredytu ani umorzeniem części zadłużenia. Musisz nadal spłacać pełną kwotę kredytu na warunkach rynkowych – gwarancja stanowi zabezpieczenie części kredytu dzięki czemu bank może udzielić finansowania przy niższym wkładzie własnym a w określonych przypadkach również bez środków własnych kredytobiorcy przeznaczonych na wkład własny. Innymi słowy, zaciągasz normalny kredyt hipoteczny, tyle że bez konieczności wnoszenia 20% wartości nieruchomości z własnej kieszeni.
Pamiętaj, że nadal musisz mieć odpowiednią zdolność kredytową i spłacać całość zaciągniętego zobowiązania zgodnie z umową kredytową.
Gwarancja BGK – co dokładnie pokrywa i ile kosztuje
Gwarancja BGK może obejmować część kredytu odpowiadającą brakującemu wkładowi własnemu. Jej wysokość jest ograniczona ustawowo – maksymalnie może wynieść 100 000 zł. Łączna wysokość gwarancji oraz wkładu własnego nie może przekroczyć 200 000 zł i jednocześnie nie może przekroczyć 20% kwoty wydatków, na które przeznaczany jest kredyt, z uwzględnieniem ustawowych zasad.
Mechanizm działa elastycznie: jeśli posiadasz część wkładu własnego BGK możesz uzupełnić brakującą część wymaganego wkładu. Jeśli natomiast nie masz żadnych środków oszczędności na wkład własny, gwarancja może umożliwić uzyskanie finansowania bez konieczności wniesienia klasycznego wkładu własnego o ile spełnione są wszystkie pozostałe warunki programu i Banku.
Warto wiedzieć, że jest to gwarancja portfelowa – nie podpisujesz indywidualnej umowy z BGK, lecz korzystasz z mechanizmu uruchamianego przez bank kredytujący. Nie otrzymujesz tej kwoty na rachunek – gwarancja stanowi zabezpieczenie części kredytu. Za udzielenie gwarancji BGK pobiera prowizję w wysokości 1% od kwoty gwarancji, co przy maksymalnym zabezpieczeniu 100 000 zł oznacza jednorazowy koszt 1 000 zł. To jednorazowa opłata, nie cykliczna – warto ją uwzględnić przy planowaniu kosztów zakupu nieruchomości.
Kto może skorzystać z RKM – warunki dotyczące kredytobiorcy
RKM nie jest programem przeznaczonym wyłącznie dla rodzin z dziećmi. Z rozwiązania mogą korzystać również osoby prowadzące jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Co do zasady z programu mogą korzystać:
- single,
- małżonkowie,
- osoby samotnie wychowujące dzieci,
- rodzice wspólnego dziecka prowadzący wspólne gospodarstwo domowe – na zasadach określonych w ustawie.
Program nie przewiduje ogólnego limitu wieku kredytobiorcy.
Kredyt musi być przeznaczony na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, a dodatkowo musisz spełnić wymagania dotyczące m.in. sytuacji majątkowej, wcześniejszego korzystania z kredytu hipotecznego oraz wybranej nieruchomości.
Czy para bez ślubu może wspólnie ubiegać się o RKM?
Warto zwrócić uwagę na definicję gospodarstwa domowego stosowaną w ustawie. Sama relacja partnerska nie wystarcza do uznania dwóch osób za małżeństwo. Jednocześnie ustawa przewiduje możliwość uwzględnienia gospodarstwa domowego prowadzonego przez rodziców co najmniej jednego wspólnego dziecka. Dlatego w przypadku pary bez ślubu sytuacja zależy m.in. od tego, czy para wychowuje wspólne dziecko i spełnia pozostałe ustawowe warunki. Nie należy więc upraszczać zasady do stwierdzenia, że każda para bez ślubu jest automatycznie wykluczona z programu.
Czy singiel może skorzystać z RKM?
Tak – program nie jest zarezerwowany wyłącznie dla rodzin z dziećmi. Singiel bez dzieci może ubiegać się o Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy i skorzystać z gwarancji BGK zastępującej wkład własny, o ile spełnia pozostałe warunki programu. To częste nieporozumienie wynikające z nazwy programu – słowo „rodzinny” może mylnie wskazywać, że jedna osoba nie może z niego skorzystać.
W przypadku singla szczególnie istotne pozostają m.in.:
- zdolność kredytowa,
- spełnienie warunków dotyczących posiadania nieruchomości,
- spełnienie wymogów dotyczących wcześniejszych kredytów hipotecznych,
- przeznaczenie kredytu na własne cele mieszkaniowe,
- spełnienie limitów dotyczących nieruchomości.
Różnica pojawia się przy dodatkowym świadczeniu, jakim jest spłata rodzinna. To korzyść powiązana z narodzinami lub przysposobieniem dziecka – singiel, który w momencie składania wniosku nie ma dzieci, może z niej skorzystać w przyszłości, jeśli sytuacja rodzinna się zmieni. Spłata rodzinna nie jest jednak warunkiem uzyskania kredytu – to odrębne, opcjonalne świadczenie, które nie wpływa na sam proces wnioskowania o RKM.
Czy można mieć już mieszkanie lub dom?
Jednym z podstawowych założeń programu jest wsparcie osób, które nie posiadają odpowiedniego własnego lokalu lub domu. Ustawa przewiduje jednak wyjątki. Szczególne zasady dotyczą gospodarstw domowych, w których wychowuje się co najmniej dwoje dzieci.
W określonych przypadkach rodzina może posiadać już lokal mieszkalny lub dom, jeżeli jego powierzchnia użytkowa nie przekracza:
- 50 m² – przy dwojgu dzieci,
- 75 m² – przy trojgu dzieci,
- 90 m² – przy czworgu dzieci,
- bez limitu powierzchni – przy pięciorgu lub większej liczbie dzieci.
Przepisy przewidują również inne szczególne wyjątki dotyczące sytuacji majątkowej, dlatego sam fakt posiadania udziału w nieruchomości nie zawsze oznacza automatyczne wykluczenie z programu. Przed złożeniem wniosku warto zweryfikować swoją sytuację majątkową z ekspertem kredytowym lub bankiem uczestniczącym w programie.
Ważny warunek dotyczący wcześniejszego kredytu hipotecznego
Przy ocenie prawa do RKM trzeba uwzględnić również historię wcześniejszych kredytów mieszkaniowych. Ustawa przewiduje ograniczenia dotyczące osób, które w okresie 36 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku były stroną umowy kredytu hipotecznego przeznaczonego na określone cele mieszkaniowe. Przepisy przewidują przy tym szczególne wyjątki. Dlatego przed złożeniem wniosku należy sprawdzić nie tylko aktualną własność nieruchomości, ale również wcześniejsze zobowiązania hipoteczne.
Warunki dotyczące kredytu i nieruchomości
Kredyt w ramach RKM musi być zaciągnięty na co najmniej 15 lat i a maksymalny okres zależy od ofert i zasad banku kredytującego. Nie należy utożsamiać limitu gwarancji BGK z maksymalną ceną nieruchomości – nieruchomość finansowana w ramach RKM może kosztować maksymalnie 1 mln zł.
- Minimalny okres spłaty: 15 lat
- Waluta: wyłącznie PLN
- Dopuszczalne cele: zakup mieszkania lub domu (rynek pierwotny i wtórny), budowa domu jednorodzinnego, zakup działki z budową
- Nieruchomość musi mieścić się w limitach ceny za m² BGK
Program może obejmować m.in.:
- zakup mieszkania,
- zakup domu jednorodzinnego,
- zakup nieruchomości na rynku pierwotnym,
- zakup nieruchomości na rynku wtórnym,
- budowę domu jednorodzinnego,
- nabycie gruntu w związku z budową domu.
Limity ceny za m² – jak je sprawdzić przed zakupem
Limity ceny za m² to jeden z najważniejszych parametrów programu i jednocześnie ten, który najczęściej zaskakuje wnioskodawców. BGK aktualizuje je co kwartał, a banki są nimi bezwzględnie związane – nieruchomość droższa od limitu po prostu nie kwalifikuje się do programu, nawet jeśli spełniasz wszystkie inne warunki. Dlatego sprawdzenie limitu powinno być jednym z pierwszych kroków, zanim zaczniesz poważnie rozmawiać z deweloperem lub sprzedającym.
Limity różnią się w zależności od lokalizacji nieruchomości oraz rodzaju rynku – inne wartości obowiązują dla rynku pierwotnego, inne dla wtórnego, a same kwoty zależą też od kategorii gminy. Aktualne limity obowiązujące w danym kwartale znajdziesz bezpośrednio na stronie BGK w sekcji poświęconej Rodzinnemu Kredytowi Mieszkaniowemu. Możesz także skorzystać z kwalifikatora nieruchomości umieszczonego na naszej stronie.
Spłata rodzinna – dodatkowe wsparcie po narodzinach dziecka
Spłata rodzinna to jednorazowa spłata części kapitału kredytu, której BGK dokonuje na rzecz banku kredytującego po narodzinach lub przysposobieniu kolejnego dziecka przez kredytobiorcę jeżeli spełnione są ustawowe warunki. Jest to świadczenie całkowicie odrębne od samego kredytu – nie wpływa na warunki jego uzyskania i nie jest obowiązkowe. Możesz zaciągnąć RKM bez żadnych dzieci i nigdy nie skorzystać ze spłaty rodzinnej – to nie zmienia Twojego dostępu do gwarancji BGK.
Konkretne kwoty spłaty rodzinnej zależą od liczby dzieci i są określone w przepisach programu. Po narodzinach drugiego dziecka możesz otrzymać jednorazową spłatę części kapitału kredytu w wysokości 20 tys. zł , a po narodzinach trzeciego i kolejnego dziecka – 60 tys. zł. Aktualne wartości znajdziesz na stronie BGK lub w dokumentach programu – warto je sprawdzić bezpośrednio przed złożeniem wniosku, ponieważ mogą podlegać zmianom. Spłata rodzinna to realna korzyść finansowa, która zmniejsza saldo zadłużenia – warto o tym pamiętać przy planowaniu rodziny i finansów domowych na kolejne lata.
Do kiedy obowiązuje program RKM i co sprawdzić przed złożeniem wniosku?
Zgodnie z obecnymi przepisami możliwość udzielania Rodzinnych Kredytów Mieszkaniowych została przewidziana do 31 grudnia 2030 r. Należy jednak pamiętać, że przepisy mogą być zmieniane. Przed złożeniem wniosku warto więc sprawdzić aktualne zasady obowiązujące w dniu składania dokumentów.
Co sprawdzić przed złożeniem wniosku o RKM?
Przed rozpoczęciem procedury warto sprawdzić kilka podstawowych kwestii:
- aktualne limity ceny za 1 m² dla wybranej lokalizacji i rodzaju rynku,
- swoją zdolność kredytową,
- sytuację dotyczącą posiadanych nieruchomości,
- historię wcześniejszych kredytów hipotecznych,
- przeznaczenie kredytu,
- zgodność wybranej nieruchomości z warunkami programu,
- aktualną ofertę banków uczestniczących w programie,
- koszty związane z udzieleniem gwarancji BGK oraz pozostałe koszty kredytu.
Sama gwarancja BGK nie oznacza, że bank musi udzielić kredytu. Bank nadal przeprowadza ocenę zdolności kredytowej i analizę nieruchomości zgodnie ze swoimi zasadami oraz obowiązującymi przepisami.
Credipass jako pośrednik finansowy może pomóc w porównaniu ofert banków uczestniczących w programie RKM – bez rekomendowania konkretnego banku, ale z przeglądem dostępnych opcji.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy singiel bez dzieci może dostać Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy?
Tak, program nie jest ograniczony do rodzin z dziećmi. Singiel bez dzieci może ubiegać się o RKM i skorzystać z gwarancji BGK zastępującej wkład własny, o ile spełnia pozostałe warunki – ma zdolność kredytową, przeznacza kredyt na własne cele mieszkaniowe i wybiera nieruchomość mieszczącą się w limitach ceny za m². Jedyna różnica dotyczy spłaty rodzinnej – to dodatkowe świadczenie powiązane z narodzinami lub przysposobieniem dziecka, które singiel bez dzieci może uzyskać w przyszłości, jeśli sytuacja rodzinna się zmieni. Spłata rodzinna nie jest jednak warunkiem uzyskania samego kredytu.
- Ile wynosi gwarancja BGK i czy muszę mieć jakiekolwiek oszczędności?
BGK gwarantuje do 20% wartości nieruchomości, maksymalnie 100 000 zł. Jeśli nie masz żadnych oszczędności na wkład własny, gwarancja może pokryć całe 20%. Jeśli masz część wkładu – na przykład 10% – gwarancja uzupełnia brakujące 10%. Nie musisz więc mieć zera na koncie, żeby skorzystać z programu. Za udzielenie gwarancji BGK pobiera jednorazową prowizję w wysokości 1% od kwoty gwarancji, maksymalnie 1 000 zł.
- Czy para bez ślubu może wspólnie wziąć kredyt w ramach RKM?
Nie. Wspólny wniosek mogą złożyć wyłącznie małżonkowie. Z programu mogą korzystać również single oraz osoby samotnie wychowujące dzieci, ale pary bez ślubu nie mogą ubiegać się o RKM jako współkredytobiorcy.
- Jak długo muszę spłacać kredyt w ramach RKM?
Kredyt w ramach RKM musi być zaciągnięty na co najmniej 15 lat. Maksymalny okres kredytowania może być uzależniony od zasad stosowanych przez bank udzielający kredytu.
- Jakie nieruchomości kwalifikują się do programu RKM?
Program obejmuje kilka scenariuszy: zakup mieszkania lub domu na rynku pierwotnym albo wtórnym, budowę domu jednorodzinnego oraz zakup działki budowlanej połączony z budową. Kluczowy warunek to cena nieruchomości – musi mieścić się w limitach ceny za m² ustalanych kwartalnie przez BGK. Limity różnią się w zależności od lokalizacji i rodzaju rynku. Nieruchomość droższa od limitu nie kwalifikuje się do programu, nawet jeśli spełniasz wszystkie inne warunki.
- Gdzie sprawdzić aktualne limity ceny za m² dla RKM?
Aktualne limity ceny za m² publikuje BGK na swojej stronie internetowej w sekcji poświęconej Rodzinnemu Kredytowi Mieszkaniowemu. BGK aktualizuje je co kwartał, więc warto sprawdzać je regularnie – szczególnie jeśli poszukiwania nieruchomości przeciągają się na kolejny kwartał. Konkretnych kwot nie warto szukać w artykułach sprzed kilku miesięcy, bo mogą być już nieaktualne.
- Na czym polega spłata rodzinna i kto może z niej skorzystać?
Spłata rodzinna to jednorazowa spłata części kapitału kredytu, której BGK dokonuje na rzecz banku kredytującego po narodzinach lub przysposobieniu kolejnego dziecka przez kredytobiorcę. Zmniejsza ona saldo zadłużenia – to realna korzyść finansowa, nie tylko symboliczna. Spłata rodzinna jest świadczeniem odrębnym od samego kredytu i nie jest warunkiem jego uzyskania. Może z niej skorzystać każdy kredytobiorca RKM, u którego po zaciągnięciu kredytu urodzi się lub zostanie przysposobione dziecko. Konkretne kwoty spłaty rodzinnej zależą od liczby dzieci i są dostępne na stronie BGK.
- Do kiedy można złożyć wniosek o Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy?
Zgodnie z obecnymi przepisami program przewidziano do 31 grudnia 2030 r. Przed złożeniem wniosku należy jednak sprawdzić aktualny stan prawny oraz zasady obowiązujące w wybranym banku.
Podsumowanie
Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy może być rozwiązaniem dla osób, które mają zdolność kredytową, ale nie zgromadziły wystarczającego wkładu własnego. Z programu mogą korzystać nie tylko rodziny z dziećmi, ale również single. Gwarancja BGK może pomóc w uzyskaniu finansowania przy niższym wkładzie własnym, a w określonych sytuacjach umożliwić kredyt bez konieczności wniesienia klasycznego wkładu. Maksymalna kwota gwarancji wynosi 100 000 zł, a opłata prowizyjna za gwarancję wynosi 1% kwoty objętej gwarancją. Przed złożeniem wniosku należy przede wszystkim sprawdzić aktualne limity ceny za 1 m², swoją sytuację majątkową, historię wcześniejszych kredytów hipotecznych oraz warunki dotyczące wybranej nieruchomości. Warto również pamiętać, że gwarancja BGK nie zastępuje zdolności kredytowej. Bank nadal ocenia możliwość spłaty zobowiązania i podejmuje decyzję kredytową.
Credipass jako pośrednik finansowy może pomóc w porównaniu dostępnych ofert banków uczestniczących w programie oraz w przygotowaniu się do procesu kredytowego. Ostateczna decyzja o udzieleniu kredytu należy jednak do banku.
Chcesz sprawdzić, czy możesz skorzystać z Rodzinnego Kredytu Mieszkaniowego i jakie oferty są dostępne? Skontaktuj się z Credipass, aby porównać dostępne możliwości finansowania i sprawdzić warunki odpowiednie dla Twojej sytuacji.